en
Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, φωτογραφία: Ι.Φουφόπουλος
Έλεγχος πληθυσμών ανταγωνιστικών ειδών των θαλασσοπουλιών

Σχέδιο: Βασίλης ΧατζηρβασάνηςΟ Ασημόγλαρος (Larus michahellis), το πιο κοινό και συχνά απαντώμενο είδος γλάρου της Ελλάδας, είναι ευκαιριακό είδος γλάρου με κέντρο της κατανομής του τη Μεσόγειο. Οι πληθυσμοί του είναι υπεράφθονοι κατά τις τελευταίες δεκαετίες, κυρίως λόγω των άφθονων ανθρωπογενών πηγών τροφής (π.χ. χωματερές, υπολείμματα αλιείας). Οι αφύσικα μεγάλοι πληθυσμού του Ασημόγλαρου, ασκούν μεγάλη πίεση στα άλλα θαλασσοπούλια, είτε μέσω ανταγωνισμού για τροφή και θέσεων φωλιάσματος, είτε μέσω θήρευσης στις φωλιές τους. Ανάμεσα σε αυτά, είναι ιδιαίτερα ευάλωτος ο Αιγαιόγλαρος (Larus audouinii), που μοιράζεται τα ίδια μέρη φωλιάσματος και τροφοληψίας με τον Ασημόγλαρο.

ΑσημόγλαροιΕπίσης, στα επόμενα χρόνια, με το κλείσιμο των χωματερών, αναμένεται να μειωθούν σημαντικά οι διαθέσιμες τροφικές πηγές του Ασημόγλαρου γεγονός που θα οδηγήσει μακροπρόθεσμα, βάσει της διεθνούς εμπειρίας σε αντίστοιχη μείωση των πληθυσμών του. Ωστόσο βραχυπρόθεσμα, αυτό μπορεί να προκαλέσει αυξημένη πίεση και πιθανές αρνητικές επιδράσεις στους πληθυσμούς των θαλασσοπουλιών και άλλων ειδών πανίδας με τα οποία οι Ασημόγλαροι ανταγωνίζονται για τροφή ή τα θηρεύουν. Θεωρείται ότι για την αναμενόμενη μείωση των πληθυσμών του Ασημόγλαρου σε πιο φυσικά επίπεδα, πρέπει να ληφθούν κατάλληλα διαχειριστικά μέτρα, έτσι ώστε να μην επηρεαστούν αρνητικά τα άλλα είδη πανίδας.

Ανταγωνισμός για τροφή: Ασημόγλαροι που κυνηγάνε έναν ΑρτέμηΟ σκοπός της παρούσας δράσης είναι η πιλοτική εφαρμογή διαφόρων μεθόδων ελέγχου των πληθυσμών του Ασημόγλαρου σε επιλεγμένες περιοχές του προγράμματος, με στόχο τη βελτίωση της αναπαραγωγικής επιτυχίας άλλων ειδών θαλασσοπουλιών, όπως ο Αιγαιόγλαρος και ο Θαλασσοκόρακας. Οι μέθοδοι που θα χρησιμοποιηθούν στοχεύουν κυρίως στη μείωση της αναπαραγωγικής επιτυχίας του είδους, ώστε μακροπρόθεσμα και παράλληλα με άλλα μέτρα (π.χ. κλείσιμο χωματερών) να μειωθεί ο πληθυσμός του Ασημόγλαρου στην περιοχή και να βελτιωθούν οι αναπαραγωγικές συνθήκες των θαλασσοπουλιών. 

Όπως στην περίπτωση άλλων διαχειριστικών δράσεων, έτσι και στον έλεγχο των πληθυσμών του Ασημόγλαρου, πρώτα πρέπει να γίνει αξιολόγηση διαφόρων μεθόδων, καθώς και νησίδων όπου ενδεχομένως να εφαρμοστούν οι μέθοδοι αυτές ως προς την καταλληλότητα και αποτελεσματικότητά τους. Για το λόγο αυτό, θα αξιολογηθούν οι υφιστάμενες μέθοδοι που έχουν είδη εφαρμοστεί στη Μεσόγειο για τον έλεγχο του Ασημόγλαρου και θα επιλεχθούν και στη συνέχεια εφαρμοστούν εκείνες που θεωρούνται οι πιο κατάλληλες. Παράλληλα, διεξάγεται η συλλογή στοιχείων και η αξιολόγηση αποικιών του Ασημόγλαρου στις περιοχές του προγράμματος, όπου ενδεχομένως να εφαρμοστεί ο έλεγχος των πληθυσμών τους.

Πιλοτικός έλεγχος πληθυσμών του ΑσημόγλαρουΗ αξιολόγηση των νησίδων συμπεριλαμβάνει τόσο τους πληθυσμούς του Ασημόγλαρου και την επίδραση αυτών σε άλλα θαλασσοπούλια, όσο και την καταλληλότητα των νησίδων για την εφαρμογή των μεθόδων ελέγχου. Στη συνέχεια, θα εφαρμοστούν προτεινόμενες μέθοδοι ελέγχου και θα παρακολουθείται η αποτελεσματικότητα τους, καθώς και οι επιδράσεις τους στον Ασημόγλαρο και σε άλλα είδη πουλιών, με έμφαση στον Αιγαιόγλαρο και τον Θαλασσοκόρακα.

Η δράση αυτή αναμένεται να δημιουργήσει τις απαραίτητες προϋποθέσεις, όπως είναι η απόκτηση γνώσεων, τεχνογνωσίας και εμπειρίας στο θέμα ελέγχου των πληθυσμών του Ασημόγλαρου, που θα επιτρέψουν την αποτελεσματική υλοποίηση μελλοντικών δράσεων ελέγχου πληθυσμών του είδους για τη διατήρηση άλλων ειδών θαλασσοπουλιών και πανίδας, καθώς και γενικότερα της βιοποικιλότητας των ελληνικών νησιών και νησίδων. 

Αποτελέσματα:

Η αξιολόγηση των υφιστάμενων μεθόδων ελέγχουν πληθυσμών του Ασημόγλαρου περιλάμβανε μεθόδους που εντάσσονται σε μια από τις τρεις παρακάτω κατηγορίες: (1) μέθοδοι διαχείρισης τόπων φωλιάσματος του Ασημόγλαρου, (2) μέθοδοι ελέγχου αριθμού ενήλικων ατόμων Ασημόγλαρου και (3) μέθοδοι ελέγχου αναπαραγωγικής επιτυχίας του Ασημόγλαρου.

Από την αξιολόγηση προέκυψε ότι οι καταλληλότερες μέθοδοι   αφορούν στη μείωση της αναπαραγωγικής επιτυχίας του Ασημόγλαρου και συμπεριλαμβάνουν μεθόδους, όπως η απομάκρυνση των αυγών και η κάλυψή τους με λάδι.

Από την άλλη, η αξιολόγηση των νησίδων για το ενδεχόμενο υλοποίησης των προτεινόμενων μεθόδων έλεγχου, περιλάμβανε 144 ακατοίκητες νησίδες στις περιοχές του προγράμματος, όπου υπάρχουν αποικίες του Ασημόγλαρου. Λαμβάνοντας υπόψη 13 διαφορετικές παραμέτρους, όπως είναι τα μεγέθη και οι τοποθεσίες αποικιών Ασημόγλαρου, Αιγαιόγλαρου και Θαλασσοκόρακα, ο συνολικός πληθυσμός των τριών ειδών σε κάθε περιοχή, οι αποστάσεις ανάμεσα στις αποικίες, η ένταση της θήρευσης/ ανταγωνισμού του Ασημόγλαρου με άλλα είδη, η παρουσία και διαχείριση διαθέσιμων πηγών τροφής (π.χ. χωματερές, αλιεία) του Ασημόγλαρου στη περιοχή, κ.α. και χρησιμοποιώντας τη μέθοδο «κόστους – οικολογικού οφέλους» δημιουργήθηκε ένας κατάλογος αποικιών του Ασημόγλαρου με προτεραιότητα ως προς τον έλεγχο των πληθυσμών του.

Παρακάτω, αναφέρονται οι περιοχές που περιλαμβάνουν τις πρώτες 20 αποικίες του Ασημόγλαρου στις περιοχές του προγράμματος με τη μεγαλύτερη προτεραιότητα:

Περιοχή Αρ. αποικιών με υψηλή προτεραιότητα
Θάσος 2
Σκύρος 6
Λήμνος 3
Αγαθονήσι 1
Αμοργός 1
Αρκιοί 1
Ζάκυνθος 1
Κίναρος 1
Β. Σποράδες 1
Κύθηρα 2
Γαύδος 1

Οι πρώτες πιλοτικές δράσεις ελέγχουν πληθυσμών του Ασημόγλαρου έχουν ήδη υλοποιηθεί την άνοιξη του 2010 σε 1 νησίδα της Θάσου και 3 νησίδες της Σκύρου. Συνολικά, οι δράσεις συμπεριλάμβαναν 256 φωλιές Ασημόγλαρου, με αποτέλεσμα να εκκολαφτούν σε αυτές μόνο 4 αυγά. Με άλλα λόγια η μείωση της αναπαραγωγικής επιτυχίας του Ασημόγλαρου σε επιλεγμένες φωλιές είχε 99% επιτυχία. Tο 2012 η πιλοτική δράση της μείωσης της αναπαραγωγικής επιτυχίας του Ασημόγλαρου συνεχίστηκε σε νησίδες όπου φωλιάζουν επίσης οι Αιγαιόγλαροι και οι Θαλασσοκόρακες στα Κύθηρα και Θάσο όπου εφαρμόστηκε σε συνολικά 479 φωλιές όπου εκκολάφθηκαν 1064 Ασημόγλαροι λιγότερα.    

 

Θαλασσοκόρακας & Αιγαιόγλαρος

Καταγραφή Θαλασσοπουλιών στην Ελλάδα

Φωτογραφικό αρχείο

LIFE Natura 2000

LIFE07 NAT/GR/000285
Υλοποίηση δράσεων διατήρησης για τον Θαλασσοκόρακα και τον Αιγαιόγλαρο και αναγνώριση Θαλάσσιων Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά της Ελλάδας

Το πρόγραμμα υλοποιείται από την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, σε συνεργασία με την Εταιρεία για τη Μελέτη και Προστασία της Μεσογειακής Φώκιας (ΜΟm), το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), το TEI Ioνίων Νήσων και την Πορτογαλική Ορνιθολογική Εταιρεία (SPEA), με την οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και τη συγχρηματοδότηση του Ιδρύματος Α. Γ. Λεβέντη.
Εμφανίσεις: 419604
Τελευταία ενημέρωση: 5 Οκτωβρίου 2012

Ανάδοχος

Εταίροι

Χορηγός

Υποστηρικτές

Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία Εταιρεία για τη Μελέτη και Προστασία της Μεσογειακής Φώκιας (ΜΟm) Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) TEI Ioνίων Νήσων Πορτογαλική Ορνιθολογική Εταιρεία (SPEA) Ιδρύμα Α.Γ. Λεβέντη
attica group superfast ferries blue star ferries Anek Superfast ANEK
Copyright © 2017 Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία
Θεμιστοκλέους 80, 10681, Αθήνα, Τηλ/Fax: 210 8228704, 210 8227937, e-mail: info@ornithologiki.gr
Κομνηνών 23, 54624, Θεσσαλονίκη, Τηλ/Fax. 2310 244245, e-mail: thess@ornithologiki.gr