en
Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, φωτογραφία: Α. Σακούλης
Πρόγραμμα LIFE: πνοή ζωής για τον μαυροπετρίτη
Κείμενο: Τάσος Δημαλέξης

Πρόγραμμα Life Από τα τέλη του 2003 έως και το 2007, η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, σε συνεργασία με το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Κρήτης (ΜΦΙΚ), την Ορνιθολογική εταιρεία της Μ. Βρετανίας (RSPB) και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, και με τη συγχρηματοδότηση του ιδρύματος Λεβέντη, εκπονεί το πρόγραμμα Life03 NAT/GR/000091 με τίτλο: «Υλοποίηση μέτρων διατήρησης για το μαυροπετρίτη στην Ελλάδα».

Το πρόγραμμα καλύπτει το σύνολο του ελληνικού νησιωτικού χώρου, έχει όμως σημαντικές δράσεις και στις άλλες μεσογειακές χώρες όπου το είδος αναπαράγεται. Για τον λόγο αυτό, αποτελεί το πρώτο πραγματικά διεθνές πρόγραμμα έρευνας και προστασίας, που συντονίζεται από την Ορνιθολογική.

Βασικός στόχος του προγράμματος είναι η δημιουργία προϋποθέσεων για τη βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των πληθυσμών του μαυροπετρίτη στην Ελλάδα και στη Μεσόγειο, μέσα από την υλοποίηση των υποδείξεων του Ευρωπαϊκού Σχεδίου Δράσης για το είδος. Δευτερεύων στόχος είναι η ανάληψη από την Ορνιθολογική ενός ευρύτερου συντονιστικού ρόλου για τις δράσεις έρευνας και προστασίας του είδους και η καθιέρωση της εταιρείας ως σημείου αναφοράς για το μαυροπετρίτη, διεθνώς.

Για την επίτευξη των στόχων αυτών υλοποιούνται δέσμες δράσεων, οι σημαντικότερες από τις οποίες είναι:

  1. Η δημιουργία και λειτουργία διεθνούς δικτύου ερευνητών και φορέων που ασχολούνται με τον μαυροπετρίτη. Στο πλαίσιο αυτό, δημιουργείται μηχανισμός συντονισμού και παρακολούθησης των δράσεων για το μαυροπετρίτη σε διεθνές επίπεδο, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη βάσης δεδομένων σε Γεωγραφικό Σύστημα Πληροφοριών (GIS) για τις περιοχές αναπαραγωγής του είδους.
     
  2. Ο σχεδιασμός και υλοποίηση στο διάστημα 2004-2006, της πρώτης παγκόσμιας απογραφής πληθυσμού για τον μαυροπετρίτη, σε συνεργασία με τους εταίρους της BirdLife των άλλων μεσογειακών χωρών, με βάση κοινά συμφωνημένη μεθοδολογία απογραφής.
     
  3. Ο σχεδιασμός και υλοποίηση προγράμματος παρακολούθησης του αναπαραγωγικού πληθυσμού του μαυροπετρίτη στις σημαντικότερες για το είδος περιοχές της χώρας μας. Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται η παρακολούθηση παραμέτρων που σχετίζονται με την αναπαραγωγή, τις σχέσεις μεταξύ των διαφορετικών πληθυσμών του μαυροπετρίτη, τη βιοσυσσώρευση αγροχημικών στους ιστούς, τη σύνθεση και διαθεσιμότητα της τροφής του είδους, ιδιαίτερα κατά την κρίσιμη περίοδο ανατροφής των νεοσσών.
     
  4. Η εκπόνηση σχεδίου φύλαξης, η πιλοτική φύλαξη συγκεκριμένων αποικιών και η υλοποίηση διαχειριστικών μέτρων, όπως η κατασκευή υδατοσυλλογών, για τη βελτίωση των συνθηκών ενδιαιτήματος σημαντικών περιοχών αναπαραγωγής.
     
  5. Ο πιλοτικός έλεγχος των αρουραίων σε συγκεκριμένη νησίδα, αφού έχει αποδειχθεί ότι η θήρευση από τα ζώα αυτά, τα οποία έχουν μεταφερθεί στις νησίδες από τον άνθρωπο, μπορεί να ευθύνεται για απώλειες μέχρι και >25% στο στάδιο των αυγών. Η δράση θα υλοποιηθεί για πρώτη φορά στη χώρα μας από την RSPB, και οι προσδοκίες είναι πολύ αυξημένες, αφού η επιτυχία της αναμένεται ότι θα επιτρέψει τη μελλοντική επέκτασή της σε αρκετές από τις νησίδες του Αιγαίου, όπου φιλοξενούνται πληθυσμοί μαυροπετρίτη αλλά και άλλων ειδών προτεραιότητας όπως ο αιγαιόγλαρος, ο αρτέμης, ο μύχος και ο θαλασσοκόρακας. Η μεταφορά τεχνογνωσίας από την πολύ έμπειρη στο θέμα RSPB μπορεί να βοηθήσει σημαντικά τη βιοποικιλότητα των μικρών ακατοίκητων νησίδων για την οποία οι αρουραίοι, αποτελούν μια από τις σοβαρότερες απειλές. 
     
  6. Περίπτερο ενημέρωσης φωτο: Μ.Καλούλη Η διεξαγωγή εκτενούς και πολυδιάστατης εκστρατείας ενημέρωσης - ευαισθητοποίησης του κοινού, επικεντρωμένης σε συγκεκριμένες ομάδες στόχους, όπως οι ιδιοκτήτες φουσκωτών ή μεγαλύτερων τουριστικών σκαφών, οι επισκέπτες των νησίδων, οι αλιείς και οι αγρότες, ιδιαίτερα οι αμπελοκαλλιεργητές, σχετικά με τις απειλές που δημιουργούν συγκεκριμένες ανθρώπινες δραστηριότητες και για τους τρόπους ελαχιστοποίησής τους.
     
  7. Ο σχεδιασμός δραστηριοτήτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης σε συνδυασμό με την έκδοση βιβλίου και την παραγωγή ντοκιμαντέρ για το είδος, ώστε να υπάρξει ευρύτερη ενημέρωση και ευαισθητοποίηση σχετικά με τις ανάγκες προστασίας του μαυροπετρίτη.


Κατά τη μέχρι τώρα πορεία του προγράμματος, έχει ξεκινήσει η λειτουργία του δικτύου μαυροπετρίτη, υλοποιούνται δράσεις ενημέρωσης - ευαισθητοποίησης του κοινού, καθώς και η παραγωγή του ντοκιμαντέρ, ολοκληρώθηκε ο σχεδιασμός απογραφής και παρακολούθησης και υλοποιήθηκε η πρώτη φάση των σχετικών δράσεων. Έχουν καλυφθεί οι περιοχές Σποράδων, Β. Δωδεκανήσων, Αν. Κυκλάδων, Κυθήρων - Αντικυθήρων και νησίδων βορείως της Κρήτης, που φιλοξενούν >70% του ελληνικού πληθυσμού.

Στις δράσεις του προγράμματος έχουν μέχρι σήμερα εμπλακεί περισσότεροι από 30 επιστήμονες και άλλοι τόσοι εθελοντές.

Η συνέχεια αναμένεται ακόμα πιο ενδιαφέρουσα, αφού η ενεργοποίηση περισσότερων εθελοντών θα επιτρέψει την επέκταση των δραστηριοτήτων σε ολόκληρο το Αιγαίο.
 

Οιωνός: Τεύχος 21

Υποστήριξε την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία: Γίνε μέλος

Email RSS Facebook Twitter YouTube
Copyright © 2017 Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία
Θεμιστοκλέους 80, 10681, Αθήνα,
Τηλ/Fax: 210 8228704, 210 8227937,
e-mail: info@ornithologiki.gr
Κομνηνών 23, 54624, Θεσσαλονίκη, Τηλ/Fax. 2310 244245,
e-mail: thess@ornithologiki.gr