en
Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, φωτογραφία: Θ.Κομηνός
Η Σημαντικότητα των Αντικυθήρων

Περιοχές όπως τα Αντικύθηρα, τα Κύθηρα, η Μάνη και η Κρήτη παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο για χιλιάδες πουλιά, όταν αυτά πραγματοποιούν τις ετήσιες μεταναστεύσεις τους. Λόγω των μεγάλων αποστάσεων που έχουν να καλύψουν σε μικρό χρονικό διάστημα, αυτές οι περιοχές αποτελούν για τα πουλιά σημεία στα οποία θα βρουν χώρους για τροφή και ξεκούραση. Τους δίνεται, δηλαδή, η δυνατότητα να ανανεώσουν την ενέργεια που κατανάλωσαν για να φτάσουν έως εκεί, έτσι ώστε να μπορέσουν να συνεχίσουν τη μετανάστευση τους χωρίς να έχουν πρόβλημα.

ΑμμοπετρόκληςΈτσι, κάθε χρόνο κατά τη διάρκεια των δύο μεταναστευτικών περιόδων (άνοιξη και φθινόπωρο) τα Αντικύθηρα δέχονται, λόγω της θέσης τους, έναν τεράστιο αριθμό πουλιών. Κάποια από αυτά απλώς περνούν, χωρίς να κάθονται καθόλου στο νησί και άλλα, μετά από ένα μακρύ ταξίδι, σταματούν για λίγες ώρες εκεί, τόσες όσες τους χρειάζονται για να ξεκουραστούν και να τραφούν.

Την άνοιξη τα Αντικύθηρα δέχονται πουλιά είτε από τη δυτική Κρήτη, είτε κατευθείαν από τις βόρειες ακτές της Αφρικής. Από τις αρχές Μαρτίου μέχρι και τα μέσα Ιουνίου εκατομμύρια μικρόπουλα έχουν περάσει από το νησί. Μαζί τους, στις ακτές ή σε εποχιακά πλημμυρισμένα χωράφια στο εσωτερικό του νησιού, κάθονται και πολλά υδρόβια ή παρυδάτια είδη, ενώ δεν είναι λίγα και τα αρπακτικά πουλιά, τα οποία, άλλοτε σε μεγάλους αριθμούς και άλλοτε σε μικρότερους αριθμούς, περνούν καθ’ όλη τη διάρκεια της ανοιξιάτικης μετανάστευσης. Στη φθινοπωρινή μετανάστευση τα πράγματα είναι διαφορετικά, αφού τώρα τα πουλιά έρχονται από το εσωτερικό της Ευρώπης (κυρίως από την κεντρική και ανατολική). Μόνο που αυτήν τη φορά, μαζί με αυτά που είχαν περάσει την άνοιξη, έρχονται και αυτά που γεννήθηκαν εκείνη τη χρονιά.

Από τα παραπάνω στοιχεία μπορούμε να επισημάνουμε δύο χαρακτηριστικά σημεία σχετικά με τα Αντικύθηρα: 1ον ότι το νησί αποτελεί σημαντικό σημείο για τη μετανάστευση (περισσότερα από 200 μεταναστευτικά είδη πουλιών), ιδιαίτερα στρουθιόμορφων και 2ον ότι από τα είδη που αναπαράγονται στο νησί τα 5 είναι αρπακτικά. Από τα αρπακτικά αυτά όλα έχουν παρατηρηθεί να τρέφονται με πουλιά, ακόμη και το βραχοκιρκίνεζο.

Πτήση ΑρπακτικώνΑν θέλαμε να συνοψίσουμε τους λόγους για τους οποίους τα Αντικύθηρα είναι πολύ σημαντικός χώρος για τα πουλιά θα λέγαμε ότι:

  • Είναι το μοναδικό κατοικημένο νησί, με τη μεγαλύτερη αποικία Μαυροπετρίτη (Falco eleonorae), σε παγκόσμιο επίπεδο.

     
  • Είναι από τις ελάχιστες γνωστές περιπτώσεις, αν όχι η μοναδική, πάλι σε παγκόσμιο επίπεδο, όπου συγκριτικά με τη συνολική έκταση του νησιού, φωλιάζει ένας τόσος μεγάλος αριθμός αρπακτικών, από 5 διαφορετικά είδη.

     
  • Αποτελεί ένα από τα ελάχιστα σημεία στον ελλαδικό χώρο όπου μπορεί να παρατηρήσει κανείς να μεταναστεύουν 28 είδη αρπακτικών, συν 4-5 υποείδη, κατά τις δύο μεταναστευτικές περιόδους. Κάποια από αυτά, όπως ο καλαμόκιρκος (Circus aeruginosus) και ο σφηκιάρης (Pernis apivorus), παρατηρούνται σε πολύ μεγάλες συγκεντρώσεις που αριθμούν χιλιάδες πουλιά. Ακόμα, κάποια είδη απαντώνται σε αριθμούς πολύ μεγαλύτερους από αυτούς που έχουν καταγραφεί σε άλλους μεταναστευτικούς διαδρόμους που υπάρχουν στο εσωτερικό της Μεσογείου (Νότια Ιταλία, Σικελία, Μάλτα, κ.α.).

     
  • Είναι το δυτικότερο σημείο στον κόσμο που φωλιάζει ο αμμοπετρόκλης (Oenanthe isabellina), ενώ το κοντινότερο σημείο που αποδεδειγμένα φωλιάζουν μικροί και αραιοί πληθυσμοί του είδους είναι το ανατολικό Αιγαίο και η Θράκη.

     
  • Έχουν καταγραφεί να μεταναστεύουν σε μεγάλους πληθυσμούς είδη για τα οποία, με βάση τους χώρους που διαχειμάζουν, η μετανάστευση πάνω από τα Αντικύθηρα δεν είναι τόσο φυσιολογική. Ένα παράδειγμα είναι ο νανομυγοχάφτης (Ficedula parva), που ξεχειμωνιάζει στην Ινδία και παρατηρείται να περνά το φθινόπωρο από το νησί, σε πολύ μεγάλους αριθμούς.

     
  • Τέλος, είναι, ίσως, από τα ελάχιστα σημεία στην Ελλάδα όπου μπορεί να δει κανείς μέσα σε μία ημέρα τεράστιους αριθμούς (μερικές χιλιάδες) από κάποια στρουθιόμορφα και όχι μόνο.

     

Τα Αντικύθηρα αποτελούν μια από τις σημαντικότερες περιοχές για να μελετηθεί η μετανάστευση των πουλιών (αρπακτικών και στρουθιόμορφων) στην Ελλάδα. Ταυτόχρονα, όμως, είναι και από τις λίγες περιοχές όπου μπορεί κάποιος να μάθει να αναγνωρίζει έναν πολύ μεγάλο αριθμό πουλιών, τόσο εύκολα.

 

Νέα από το blog του Ορνιθολογικού Σταθμού Αντικυθήρων

Antikythira Bird Observatory (ABO), run by the Hellenic Ornithological Society / BirdLife Greece, is organizing a bird ringing campaign, supervised by the Hellenic Bird Ringing Center. We hereby invite you to participate in our bird ringing campaign (either as a ringer or a helper). Volunteer applications for the spring season of 2018 have just started. […]

http://www.trektellen.org/count/view/1697/20170924

http://www.trektellen.org/count/view/1697/20170923

Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία
Copyright © 2017 Ορνιθολογικός Σταθμός Αντικυθήρων,
Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία

Θεμιστοκλέους 80, 10681, Αθήνα, Τηλ/Fax: 210 8228704, 210 8227937, e-mail: info@ornithologiki.gr
Κομνηνών 23, 54624, Θεσσαλονίκη, Τηλ/Fax. 2310 244245, e-mail: thess@ornithologiki.gr