Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει την απαγόρευση της χρήσης μολύβδινων σκαγιών και βαριδιών αλιείας, ωστόσο παραμένουν κάποια νομικά «κενά».
Στις 27 Φεβρουαρίου 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την πρότασή της για την απαγόρευση των μολύβδινων σκαγιών και των βαριδιών αλιείας στην Επιτροπή REACH, η οποία είναι αρμόδια για την καταγραφή, την αξιολόγηση, την αδειοδότηση και τον περιορισμό των χημικών. Η δημοσίευση του προσχεδίου του Κανονισμού αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την απαγόρευση της χρήσης μολύβδου στο κυνήγι, την αθλητική σκοποβολή και την αλιεία. Βασισμένη στις συστάσεις του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων (ΕΟΧΠ), η πρόταση αποσκοπεί στο να διασφαλιστεί η προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος.
Ο μόλυβδος είναι άκρως τοξικός και στην Ευρώπη έχει ήδη απαγορευτεί η χρήση του στα καύσιμα, τα χρώματα, και τους σωλήνες νερού, καθώς συνιστά σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία. Παρ' όλα αυτά, 44.000 τόνοι μολύβδινων σκαγιών και βαριδιών αλιείας απελευθερώνονται ετησίως στο περιβάλλον δηλητηριάζοντας την άγρια ζωή, ρυπαίνοντας το νερό και το έδαφος και θέτοντας σε μεγάλο κίνδυνο ανθρώπους, κατοικίδια και κτηνοτροφικά ζώα. Δεν υπάρχει ασφαλές επίπεδο έκθεσης στον μόλυβδο και υπολογίζεται ότι 1.000.000 παιδιά σε ολόκληρη την Ευρώπη κινδυνεύουν από την έκθεση στον μόλυβδο.
Η πρόταση της Επιτροπής περιλαμβάνει αυστηρά μέτρα για τη μείωση της έκθεσης στον μόλυβδο από το κυνήγι και την αλιεία, μειώνοντας σημαντικά τους κινδύνους για τους ανθρώπους, την άγρια ζωή και τα κατοικίδια ζώα. Η αποφυγή της κατανάλωσης σωματιδίων μολύβδου τόσο από την άγρια ζωή όσο και από τα κτηνοτροφικά ζώα, θα συμβάλει σημαντικά στην πρόληψη πολλών δηλητηριάσεων. Επίσης, η απαγόρευση της χρήσης μολύβδινων σκαγιών στο κυνήγι, θα προστατεύσει όσους καταναλώνουν το κρέας που προέρχεται από κυνήγι, συμπεριλαμβανομένων των ίδιων των κυνηγών και των οικογενειών τους, καθώς και τα κατοικίδια ζώα που ενδέχεται να τρέφονται από αυτό. Η απαγόρευση των μολύβδινων βαριδιών αλιείας αποτελεί ένα ακόμα σημαντικό βήμα , για την προστασία των ίδιων των ψαράδων, αλλά και πολλών υδρόβιων και παρυδάτιων πουλιών, όπως οι κύκνοι.
Ωστόσο, η πρόταση δεν αντιμετωπίζει επαρκώς τη ρύπανση από μόλυβδο που προέρχεται από την αθλητική σκοποβολή. Τέτοιου είδους «κενά», σε συνδυασμό με την πάροδο μεγάλων χρονικών περιόδων θα επιτρέψουν στον μόλυβδο να εξακολουθεί να παραμένει στο περιβάλλον. Η απουσία αυστηρών περιορισμών στις σφαίρες που χρησιμοποιούνται εγείρει ανησυχίες σχετικά με τη ρύπανση του εδάφους, αλλά και την ανθρώπινη έκθεση στο μόλυβδο. «Εξαιρέσεις», όπως η χρήση μολύβδινων σφαιρών στην αθλητική σκοποβολή, σε ιστορικά πυροβόλα όπλα, σε τοπικά έθιμα ή παραδοσιακά δρώμενα, σε εορταστικές εκδηλώσεις κτλ. είναι πιθανό να ενθαρρύνουν την παράνομη χρήση τους και σε άλλες δραστηριότητες. Η πρόβλεψη πλήρωσης των «κενών» αυτών είναι απαραίτητη, ώστε να εφαρμοστεί αποτελεσματικά και ουσιαστικά η απαγόρευση του μολύβδου.
Σύμφωνα με δήλωση της Barbara Herrero, Υπεύθυνη Πολιτικής για τη Διατήρηση της Φύσης της BirdLife Ευρώπης:
«Είναι αδιαμφισβήτητη η ανάγκη απαγόρευσης του μολύβδου. Υπάρχουν ήδη ασφαλείς, αποτελεσματικές, και οικονομικά προσιτές εναλλακτικές λύσεις. Μάλιστα, κάποιες χώρες της Ευρώπης, όπως η Δανία, το έχουν ήδη καταφέρει, επομένως τι εμποδίζει τις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης από το να ακολουθήσουν; Δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για τη συνέχιση της δηλητηρίασης των ανθρώπων, της φύσης και της άγριας ζωής. Ήρθε η ώρα να απαλλαγούμε οριστικά από τον μόλυβδο στο κυνήγι και την αλιεία. Καλούμε όλους τους εκπρόσωπους της ΕΕ να «κλείσουν τα νομικά κενά» και να στηρίξουν μια πλήρη, επιστημονικά τεκμηριωμένη απαγόρευση για ολόκληρη την Ευρώπη και τους πολίτες της».
Τους επόμενους μήνες, η Επιτροπή REACH θα συζητήσει και θα ψηφίσει την πρόταση. Αφού εγκριθεί, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο θα εξετάσουν το προσχέδιο του Κανονισμού. Εάν δεν υπάρξουν ενστάσεις, η απαγόρευση των μολύβδινων σκαγιών και των βαριδιών αλιείας θα θεσπιστεί ως νόμος.
Η πρόταση αυτή αποτελεί σημαντικό βήμα, αλλά η επιβολή μιας ολοκληρωμένης και επιστημονικά τεκμηριωμένης απαγόρευσης, χωρίς νομικά «κενά» είναι ζωτικής σημασίας.
Μάθετε περισσότερα και ΥΠΟΓΡΑΨΤΕ το αίτημα, ενισχύοντας την έκκλησή μας προς την ΕΕ, ώστε να αναλάβει αποφασιστική δράση για ένα μη τοξικό μέλλον για εμάς & τη φύση:
