Στις 25 Φεβρουαρίου, η Επιτροπή REACH της ΕΕ συνεδρίασε για να εξετάσει την αναθεωρημένη εκδοχή της πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον περιορισμό του μολύβδου. Το νέο κείμενο αποδυναμώνει σημαντικά το σχέδιο περιορισμού του μολύβδου στα πυρομαχικά, καθώς εξαιρεί τις μολύβδινες σφαίρες από το πεδίο εφαρμογής του μέτρου. Με την πρόταση αυτή, η Επιτροπή αγνοεί την επιστημονική τεκμηρίωση και το σαφές δημόσιο αίτημα για ισχυρότερη δράση κατά του τοξικού μολύβδου.
Η εξέλιξη αυτή συμπίπτει με την ολοκλήρωση της εκστρατείας BanLeadNow, έχοντας συγκεντρώσει περισσότερες από 60.000 υπογραφές πολιτών από όλη την Ευρώπη. Με επικεφαλής τις οργανώσεις BirdLife Europe, RSPB και WWT, η πρωτοβουλία κινητοποίησε ευαισθητοποιημένους πολίτες, ζητώντας την άμεση απαγόρευση του μολύβδου σε όλα τα πυρομαχικά και τα βαρίδια αλιείας, καθώς και την ανάληψη ταχείας δράσης για τους χιλιάδες τόνους τοξικού μολύβδου που εξακολουθούν να διασπείρονται κάθε χρόνο στο περιβάλλον της Ευρώπης. Επιπλέον, πρόσφατη έρευνα [1] της Eurogroup for Animals έδειξε ότι επτά στους δέκα πολίτες της ΕΕ τάσσονται υπέρ της απαγόρευσης του μολύβδου.
Η Marion Bessol, Υπεύθυνη Πολιτικής για τη διατήρηση της φύσης στη BirdLife Europe and Central Asia, δήλωσε: "Η εξαίρεση των σφαιρών από την πρόταση δεν είναι απλώς κοντόφθαλμη· πρόκειται για μια επικίνδυνη απόφαση που εθελοτυφλεί απέναντι στους αποδεδειγμένους κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία και την άγρια ζωή. Ο ισχυρισμός ότι η απαγόρευση για χρήση μολύβδινων σφαιρών από πολίτες θα επηρέαζε και τον στρατό αποτελεί κυνική κινδυνολογία, καθώς η αρχική πρόταση [2] παρείχε ήδη επαρκή ευελιξία ώστε να διασφαλιστεί η αμυντική ικανότητα και να αποφευχθεί οικονομική αναστάτωση. Καλούμε τώρα τα κράτη μέλη να υιοθετήσουν έναν ισχυρό περιορισμό που θα προστατεύει πραγματικά τους πολίτες και το περιβάλλον".
Οι μολύβδινες σφαίρες που χρησιμοποιούνται στο κυνήγι αποτελούν δυσανάλογη και αποτρέψιμη πηγή έκθεσης στον μόλυβδο. Σύμφωνα με επιστημονικά δεδομένα, θραύσματα από μολύβδινα πυρομαχικά μπορούν να μολύνουν το κρέας θηραμάτων που καταναλώνεται από οικογένειες, δημιουργώντας κινδύνους ιδιαίτερα σε παιδιά και εγκύους. Επιπλέον, τα μολύβδινα σκάγια συνεχίζουν να δηλητηριάζουν την άγρια ζωή, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων από τα πιο εμβληματικά και απειλούμενα είδη της Ευρώπης: κάθε χρόνο, πάνω από ένα εκατομμύριο πουλιά πεθαίνουν λόγω δηλητηρίασης από μόλυβδο.
Η δυναμική για τη μετάβαση σε μη τοξικές εναλλακτικές λύσεις αυξάνεται σε πολλούς τομείς. Επαγγελματίες της δημόσιας υγείας, επιστήμονες και οργανώσεις διατήρησης της φύσης ζητούν στροφή προς μη τοξικές επιλογές, με ολοένα και περισσότερους κυνηγούς και αλιείς να συντάσσονται υπέρ του αιτήματος αυτού. Πρόσφατη ανοικτή επιστολή, υπογεγραμμένη από κορυφαίους Ευρωπαίους επιστήμονες, υπογραμμίζει ότι βιώσιμες εναλλακτικές λύσεις είναι ευρέως διαθέσιμες και ότι η συνεχιζόμενη χρήση μολύβδινων σκαγιών ενέχει σοβαρούς κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία και τη βιοποικιλότητα. Ορισμένες χώρες έχουν ήδη αναγνωρίσει αυτές τις απειλές, υιοθετώντας περιορισμούς τόσο στα σκάγια όσο και στις σφαίρες μολύβδου, όπως η Δανία και πιο πρόσφατα το Ηνωμένο Βασίλειο.
Η ευθύνη ανήκει πλέον στους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων της ΕΕ να σεβαστούν τα επιστημονικά δεδομένα και τη βούληση των πολιτών, θεσπίζοντας χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση έναν ισχυρό και αποτελεσματικό περιορισμό για τον μόλυβδο.
[1] Δείτε την έρευνα: https://savanta.com/knowledge-centre/press-and-polls/animal-welfare-poll-in-eu-member-states-2026-eurogroup-for-animals-3-february-2026/ & https://www.eurogroupforanimals.org/library/public-opinion-lead-ammunition-and-fishing-tackle
[2] Η αρχική πρόταση επέτρεπε ήδη τη συνέχιση της παραγωγής μολύβδινων σφαιρών, με μόνιμη παρέκκλιση για τη χρήση τους σε υπαίθρια σκοπευτήρια, που σημαίνει ότι ο περιορισμός θα εφαρμοζόταν κυρίως στο κυνήγι. Δεδομένου ότι οι κυνηγετικές σφαίρες αντιπροσωπεύουν πολύ μικρό ποσοστό της παραγωγής (134 τόνοι ετησίως έναντι 42.000 τόνων για την αθλητική σκοποβολή), ο περιορισμός τους δεν θα προκαλούσε σημαντικές απώλειες κερδών για τους κατασκευαστές πυρομαχικών ούτε θα επηρέαζε τον στρατιωτικό εφοδιασμό.
