GR009 - Κοιλάδα Κομψάτου

Βαθιά κοιλάδα με πυκνό παραποτάμιο δάσος κατά θέσεις, που περικλείεται από λόφους βόρεια των χωριών Ίασμος και Αμαξάδες, καλυμμένους με δάσος πλατύφυλλων φυλλοβόλων που βόσκεται ελεύθερα, θαμνώνες και λιβάδια. Πρόκειται για μια από τις πιο καλοδιατηρημένες φυσικές περιοχές της Ελλάδας, όπου συνεχίζουν να λαμβάνουν χώρα οι παραδοσιακές πρακτικές διαχείρισης του αγροτικού χώρου, ως αποτέλεσμα της διαφορετικής αναπτυξιακής πορείας που είχε λάβει η απομακρυσμένη αυτή μεθοριακή περιοχή κατά τις τελευταίες δεκαετίες. Το ιδιαίτερο τοπίο της περιοχής που έχει χαρακτηριστεί ως Θρακικά Μετέωρα, σε συνδυασμό με την πλούσια ορνιθοπανίδα κυρίως των αρπακτικών πουλιών, αποτελεί τα τελευταία χρόνια πόλο έλξης ορειβατών και φυσιολατρών, ενώ έχουν ήδη δημιουργηθεί οικοτουριστικές υποδομές (μονοπάτια, σήμανση κλπ). Ωστόσο η βιοποικιλότητα της περιοχής παραμένει σε εύθραυστη κατάσταση, καθώς η τουριστική ανάπτυξη έχει αρχίσει να επιδρά αρνητικά, με τις συνεχείς διανοίξεις δρόμων και την αύξηση των επισκεπτών. Η κύρια ανθρώπινη δραστηριότητα είναι η κτηνοτροφία.

Θαμνώνες (69,7 %), Δάση (17,3 %), Τεχνητά τοπία (8,2 %), Λιβάδια/Βοσκότοποι (2,2 %), Βραχώδεις περιοχές (1,9 %), Υγρότοποι (ενδοχώρας) (0,1 %).

Πολύ σημαντική περιοχή για αναπαραγόμενα αρπακτικά και δασικά είδη, καθώς και για μεταναστευτικά αρπακτικά. Έχουν παρατηρηθεί 28 είδη ημερόβιων αρπακτικών από τα οποία τα 17 φωλιάζουν, γεγονός που καθιστά την περιοχή δεύτερη πλουσιότερη σε είδη αρπακτικών στην Ελλάδα μετά την Δαδιά (GR004). Η κοιλάδα είναι ιδιαίτερα σημαντική για τη διατήρηση τριών ειδών γυπών. Το μεγάλο κτηνοτροφικό κεφάλαιο, ο πληθυσμός των άγριων αλόγων, το αραιό ώριμο μη υλοτομούμενο δρυοδάσος που έχει διαμορφωθεί από την μακροχρόνια κλαδονομή και την ομοιόμορφη χαμηλής έντασης βόσκηση καθώς και η γεωγραφική απομόνωση της περιοχής λόγω του περιορισμένου οδικού δικτύου, προσφέρουν συνθήκες κατάλληλες για την τροφοληψία των γυπών.

• ΖΕΠ: GR1130012 Κοιλάδα Κομψάτου (16.601 ha, ~64 %)

• ΤΚΣ: GR1130007 Ποταμός Κομψάτος (Νέα Κοίτη) (424 ha, ~2 %), GR1130009 Λίμνες και λιμνοθάλασσες της Θράκης - Ευρύτερη περιοχή και παράκτια ζώνη (29.456 ha, ~0,1 %)

• ΚΑΖ: Κέχρου - Κερασιάς, Κοινότητας Κέχρου (2.833 ha, 12 %)

Oι κύριες απειλές που έχουν καταγραφεί στην περιοχή είναι η διάνοιξη ολοένα και πυκνότερου δικτύου δασικών δρόμων, το κυνήγι και η συχνά ανεξέλεγκτη λαθροθηρία. Η τοποθέτηση δηλητηριασμένων δολωμάτων, τόσο από τους κτηνοτρόφους για την αντιμετώπιση των ζημιών από άγρια ζώα, όσο και από τους κυνηγούς για την καταπολέμηση των θηρευτών πέρδικας και λαγού, επηρεάζει άμεσα τους πληθυσμούς των πτωματοφάγων αρπακτικών και μπορεί να αποτελέσει αιτία για την εξαφάνισή τους από την περιοχή, όπως έχει δυστυχώς συμβεί σε αρκετές παρόμοιες περιπτώσεις τα τελευταία χρόνια. Τέλος, τα έργα ευρείας αποψίλωσης ώριμου δρυοδάσους με σκοπό την αντικατάστασή του με κωνοφόρα αποτελούν μια μεγάλης κλίμακας αλλοίωση του ενδιαιτήματος των αρπακτικών και των δασικών ειδών και του τοπίου. Επίσης, υπάρχουν σχέδια για την κατασκευή φράγματος στον ποταμό Κομψάτο, ενώ η εγκατάσταση αιολικών πάρκων συνιστά ακόμη έναν κίνδυνο για τα μεγάλα αρπακτικά και άλλα είδη πουλιών.