GR010 - Λίμνη Ισμαρίδα (Μητρικού)

Ένα παράκτιο υγροτοπικό σύμπλεγμα στο ανατολικό τμήμα του Εθνικού Πάρκου Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (Δέλτα Νέστου, Βιστωνίδας, Ισμαρίδας). Αποτελείται από τη λίμνη γλυκού νερού Ισμαρίδα (Μητρικού), που περικλείεται από εκτεταμένους καλαμώνες (Phragmites spp.), και από παράκτιες λιμνοθάλασσες (Καρατζά, Αλυκή, Πτελέα και Έλος), αλμυρόβαλτους, υγρά λιβάδια, εποχικά έλη γλυκού νερού, υδροχαρές δάσος, παράκτια ζώνη με αμμώδη παραλία και βραχώδη ακτή, καθώς και μία βραχονησίδα. Στη λίμνη εκβάλλει ο ποταμός Βοσβόζης, ενώ στην περιοχή περιλαμβάνεται και το νότιο τμήμα της κοίτης και η εκβολή του ποταμού Φιλιούρη.

Παράκτια (42,5 %), Τεχνητά τοπία (32,8 %), Θάλασσα (13,1 %), Υγρότοποι (ενδοχώρας) (9,9 %).

Η περιοχή είναι σημαντική για τα αναπαραγόμενα, διαβατικά και διαχειμάζοντα υδρόβια και για είδη που αναπαράγονται σε καλαμώνες. Στην περιοχή ξεχειμωνιάζουν γύρω στα 20.000 υδρόβια σε τακτική βάση. Άλλα είδη με σημαντικό πληθυσμό στην περιοχή είναι: Anas strepera (W), Anas crecca (W), Aythya ferina (W) και Platalea leucorodia (W).

Μέχρι το 1999, το απειλούμενο είδος χήνας Anser erythropus ξεχειμώνιαζε στον υγρότοπο σε σημαντικούς αριθμούς (40 - 42 άτομα). Έκτοτε η περιοχή έχει χάσει τη σημασία της για το είδος λόγω του εντατικού κυνηγιού, της όχλησης που προκαλείται λόγω της ασφαλτόστρωσης δρόμων που περνούν μέσα από την περιοχή και της υποβάθμισης των υγρών λιβαδιών ανατολικά της λίμνης.

• ΖΕΠ: GR1130010 Λίμνες Βιστoνίς, Iσμαρίς - λιμνοθάλασσες Πόρτο Λάγος, Αλυκή, Πτελέα, Ξηρολίμνη, Καρατζά (18.217 ha, 84 %)

• ΤΚΣ: GR1130009 Λίμνες και λιμνοθάλασσες της Θράκης - ευρύτερη περιοχή και παράκτια ζώνη (29.456 ha, 99 %), GR1130006 Ποταμός Φιλιούρης (2.058 ha, 0,1 %)

• ΕΠ: Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (Δέλτα Νέστου - Βιστωνίδας - Ισμαρίδας) (103.762 ha, 100 %)

• ΚΑΖ: Μαυρομάτιο - Λίμνη Μητρικού (1.865 ha, 19 %), Αλυκή Δήμου Αιγείρου (363 ha, 5 %), Πτελέα Δήμου Αιγείρου (316 ha, 5 %), Έλος Δήμου Αιγείρου (253 ha, 4 %), Καρατζά Δήμου Αιγείρου (208 ha, 3 %)

• ΣΡ: 3GR002 Λίμνη Βιστονίδα, Πόρτο - Λάγος, Λίμνη Ισμαρίδα και παρακείμενες λιμνοθάλασσες (27.479 ha, 97 %)

Οι κύριες απειλές για τη λίμνη Ισμαρίδα είναι η ρύπανση από αστικά, γεωργικά και βιομηχανικά απόβλητα, καθώς και η αύξηση της αλατότητας, λόγω σύνδεσης της λίμνης με τη θάλασσα μέσω καναλιού μήκους 9 χλμ. Η εντατικοποίηση της γεωργίας έχει αλλοιώσει το αγροτικό τοπίο στις περιοχές γύρω από τους υγροτόπους. Τα υγρά λιβάδια και τα αλίπεδα αποξηραίνονται και αποδίδονται στη γεωργία. Η υπερβόσκηση σε συνδυασμό με τις παράνομες υλοτομίες υποβαθμίζει το υδροχαρές δάσος του ποταμού Βοσβόζη. Ενόχληση, κατακερματισμός και υποβάθμιση της παράκτιας ζώνης και της ευρύτερης περιοχής γύρω από τη λίμνη Ισμαρίδα έχουν προέλθει από την κατασκευή ασφαλτόδρομων, ασφαλτοστρωμένων ποδηλατόδρομων καθώς και έργων τουριστικής ανάπτυξης (χώροι κατασκήνωσης, αναψυκτήρια κλπ). Άλλη απειλή συνιστά η επέκταση της γεωργίας σε βάρος της περιφερειακής, εποχικά κατακλυζόμενης ζώνης των υγροτόπων. Η λειψυδρία, που εν μέρει προκαλείται από την υπεράντληση των υπόγειων υδροφορέων, προκαλεί την ξήρανση του 50% περίπου της επιφάνειας της λίμνης Ισμαρίδας τους θερινούς μήνες, ενώ οι λιμνοθάλασσες γίνονται υπέραλες. Το φαινόμενο της λαθροθηρίας είναι ιδιαίτερα έντονο στη λίμνη Ισμαρίδα, με αποτέλεσμα να μην έχει παρατηρηθεί Anser erythropus τα τελευταία 5 χρόνια στην περιοχή, η οποία ήταν μέχρι την περασμένη δεκαετία μια από τις σημαντικότερες στην Ελλάδα για το είδος, ενώ γενικότερα οι πληθυσμοί των χηνών στην ΙΒΑ έχουν μειωθεί δραματικά.

Στην περιοχή λειτουργεί από το 2003 ο Φορέας Διαχείρισης Δέλτα Νέστου - Βιστωνίδας - Ισμαρίδας.