GR045 - Λίμνες Βεγορίτιδα και Πετρών

Η περιοχή περιλαμβάνει δύο λίμνες γλυκού νερού στους πρόποδες του όρους Βόρα, βόρεια του Αμύνταιου. Η λίμνη Πετρών είναι μια σχετικά μικρή ευτροφική ρηχή λίμνη με εκτεταμένους καλαμώνες και υγρά λιβάδια ενώ η Βεγορίτιδα είναι μία από τις μεγαλύτερες ελληνικές λίμνες, βαθιά, ολιγοτροφική, με ανάπτυξη καλαμώνων στους κόλπους του Αγίου Παντελεήμονα και της Άρνισσας. Οι λίμνες περιβάλλονται από ασβεστολιθικούς λόφους με έντονη διάβρωση και χαμηλή δασοκάλυψη σε θέσεις με έντονες κλίσεις, καθώς και αγροδασικούς βιοτόπους εκεί όπου διατηρείται έδαφος, σε κοιλάδες και μισγάγγειες.

Η στάθμη της Βεγορίτιδας έχει πέσει πολλές δεκάδες μέτρα κατά τις τελευταίες δεκαετίες, με αποτέλεσμα ένα μεγάλο μέρος του νότιου τμήματος της καρστικής αυτής λίμνης να έχει αποκαλυφθεί και να έχει αποδοθεί προσωρινά στη γεωργία. Οι δύο λίμνες επικοινωνούν υδρολογικά και χρησιμοποιούνται από την ορνιθοπανίδα ως δίκτυο αλληλένδετων υγροτόπων, αφού η πρώτη λίμνη παρέχει κατάλληλα ενδιαιτήματα φωλεοποίησης για αρκετά είδη ερωδιών, που αναζητούν την τροφή τους και στις δύο λίμνες. Γενικά η περιοχή διαθέτει μωσαϊκότητα βιοτόπων, κάτι που σε συνδυασμό με την παρουσία παραγωγικών υγροτοπικών εκτάσεων αυξάνει την αξία της για την ορνιθοπανίδα.

Υγρότοποι (ενδοχώρας) (32,5 %), Τεχνητά τοπία (28,8 %), Λιβάδια/Βοσκότοποι (26,1 %), Θαμνώνες (9,1 %), Βραχώδεις περιοχές (2,6 %), Δάση (0,9 %)

Σημαντική περιοχή για διαχειμάζουσες πάπιες και χήνες. Άλλα είδη με σημαντικό πληθυσμό στην περιοχή είναι: Anser albifrons (W), Cygnus olor (W), Anas penelope (W), Podiceps cristatus (W), Pelecanus onocrotalus (P) και Fulica atra (W).

• ΖΕΠ: GR1340007 Λίμνη Πετρών (6.696 ha, 40 %)

• ΤΚΣ: GR1340004 Λίμνες Βεγορίτιδα - Πετρών (12.569 ha, 69 %)

• ΚΑΖ: Αμπέλια Δήμου Αμυνταίου (3.231 ha, 13 %)

Οι κύριες απειλές που έχουν καταγραφεί για την περιοχή είναι η συνεχής και έντονη πτώση της στάθμης της Βεγορίτιδας, λόγω αλόγιστης χρήσης των υδατικών της αποθεμάτων, η επέκταση των καλλιεργειών με καταπάτηση των υγροτοπικών εκτάσεων, λόγω ανυπαρξίας οριοθέτησης της υγροτοπικής ζώνης, η εντατικοποίηση της γεωργίας στη γύρω ζώνη και η ρύπανση της Λίμνης Πετρών από γεωργικές απορροές, σε συνδυασμό με την έλλειψη διαχείρισης των καλαμώνων της, που οδηγεί σε ομογενοποίηση των υγροτοπικών βιοτόπων.