GR058 - Κάτω Όλυμπος, Τέμπη και όρος Όσσα

Πρόκειται για μια μεγάλη και ποικίλη περιοχή, ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Περιλαμβάνει δύο μεγάλους ορεινούς όγκους, τα όρη Κάτω Όλυμπος και Όσσα, που διαχωρίζονται από ένα από τα σημαντικότερα και ομορφότερα φαράγγια της χώρας μας, την κοιλάδα των Τεμπών. Χαρακτηρίζεται από μεγάλα δάση ελάτης και οξιάς, καθώς και δάση καστανιάς που βρίσκονται στο βόρειο τμήμα της Όσσας αλλά και στην βορειοανατολική πλευρά του Κάτω Ολύμπου, εκτεταμένα βοσκοτόπια, θαμνώνες μακί και ελαιώνες. Το δυτικό τμήμα του Κάτω Ολύμπου αποτελείται κυρίως από λιβάδια και θαμνώνες, ενώ το ανατολικό είναι αρκετά δασωμένο. Στο ίδιο βουνό, στην περιοχή του οροπεδίου της Καλλιπεύκης, υπήρχε εποχικός υγρότοπος που έχει πλέον αποξηρανθεί, γίνονται όμως συζητήσεις για την αποκατάστασή του.

Θαμνώνες (38,4 %), Δάση (35,1 %), Λιβάδια/Βοσκότοποι (12,7 %), Τεχνητά τοπία (11,9 %), Βραχώδεις περιοχές (1,6 %), Υγρότοποι (ενδοχώρας) (0,4 %).

Σημαντική περιοχή για αναπαραγόμενα και διαβατικά αρπακτικά και σημαντικός μεταναστευτικός διάδρομος. Στην περιοχή αναπαράγονταν μέχρι τη δεκαετία του ‘90 τα πτωματοφάγα είδη Gypaetus barbatus, Neophron percnopterus και Aegypius monachus, ενώ πρόσφατα σταμάτησε να αναπαράγεται και το Gyps fulvus.

• ΖΕΠ: GR1420007 Όρος Όσσα (24.126 ha, 34 %), GR1420008 Κάτω Όλυμπος, όρος Γοδαμάνι και κοιλάδα Ροδιάς (24.572 ha, 31 %), GR1420005 Αισθητικό δάσος κοιλάδας Τεμπών (1.337 ha, 2 %)

• ΤΚΣ: GR1420003 Αισθητικό δάσος Όσσας (19.580 ha, 28 %), GR1420001 Κάτω Όλυμπος - Καλλιπεύκη (12.438 ha, 16 %), GR1420005 Αισθητικό δάσος κοιλάδας Τεμπών (1.337 ha, 1,8 %)

• ΚΑΖ: Καρυάς - Συκαμινέας (Ελασσόνας) (3.996 ha, 6 %), Ασπρόπετρας - Αηλιά (Καλλιπεύκης) (2.547 ha, 4 %), Δημόσιο Δάσος Κάτω Ολύμπου (Παντελεήμονα - Σκοτίνας) (2.199 ha, 3 %), Τσαΐρας - Γκόλιανης (Ραψάνης) (912 ha, 1,3 %)

• ΕΚΠ: Όσσας (25.360 ha, 25 %)

Η περιοχή έχει απολέσει μέρος της αξίας της για την ορνιθοπανίδα κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες, τόσο εξαιτίας της χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων που οδήγησε σε εξαφάνιση τα μεγάλα πτωματοφάγα αρπακτικά όσο και της πύκνωσης και αναβάθμισης του οδικού δικτύου, που έχει κατακερματίσει και υποβαθμίσει τον άλλοτε συνεχή δασικό βιότοπο. Σημαντικά προβλήματα αναμένεται ότι θα δημιουργήσει η χωροθέτηση αιολικών πάρκων στην περιοχή. Προβλήματα δημιουργούνται και από τη δασική διαχείριση, ιδίως από την υλοτόμηση ώριμων και υπερώριμων δέντρων και το κάψιμο των θαμνώνων. Τα τελευταία χρόνια στην περιοχή αρχίζει να αναπτύσσεται φυσιολατρικός τουρισμός, κάτι που αναμένεται ότι θα απαιτήσει μελλοντικά καλύτερο σχεδιασμό και οργάνωση ώστε οι σχετικές δραστηριότητες να καταστούν συμβατές με τη διατήρηση των πολύτιμων στοιχείων του φυσικού περιβάλλοντος της περιοχής.