GR067 - Κεντρικό Ζαγόρι και όρος Μιτσικέλι

Ορεινή και λοφώδης περιοχή που εκτείνεται από τους νοτιοανατολικούς πρόποδες της Τύμφης έως και το όρος Μιτσικέλι, βόρεια της λίμνης των Ιωαννίνων. Στο Μιτσικέλι εμφανίζονται πρινώνες (πουρναροτόπια) κυρίως σε θαμνώδη μορφή λόγω της μακρόχρονης βόσκησης, ενώ κατά τόπους και κυρίως στις υγρότερες θέσεις σχηματίζονται αμιγή οικοσυστήματα φυλλοβόλων πλατυφύλλων. Στο Κεντρικό Ζαγόρι κυριαρχούν οι πλατύφυλλες δρύες, ιδίως σε απόσταση από τους οικισμούς, καθώς η μακρόχρονη καυσοξύλευσή τους έχει οδηγήσει σε σημαντική υποβάθμιση των συγκεκριμένων οικοσυστημάτων. Εξαίρεση αποτελούν τα προστατευμένα δάση κοντά σε εκκλησίες ή αφιερωμένα σε αγίους που περιβάλλουν σημειακά τους οικισμούς και είναι πολύ σημαντικά για το φώλιασμα αρπακτικών, δρυοκολαπτών και μικρόπουλων. Το βόρειο τμήμα του Μιτσικελίου είναι υγρό και απότομο και καλύπτεται από μικτά δάση καθώς και έλατα. Τα δάση αυτά είναι επίσης σημαντικά για το φώλιασμα αρπακτικών που κυνηγούν στα ορεινά λιβάδια και στα βοσκοτόπια του βουνού. Στο δυτικό τμήμα της περιοχής σχηματίζονται φαράγγια των νότιων απολήξεων του Βίκου (Βικάκι), στα οποία απαντώνται σπάνια είδη που φωλιάζουν σε βράχια και απότομους γκρεμούς. Τέλος, ολόκληρο το κεντρικό και βόρειο τμήμα της περιοχής καλύπτεται από εκτεταμένα υψηλά και παραγωγικά δάση Μαύρης Πεύκης (Pinus nigra), Υβριδογενούς Ελάτης (Abies borisii regis) και oξιάς (Fagus spp.), που κατά τόπους βρίσκονται σε μίξη, καθώς και από τη Λευκόδερμη Πεύκη (Pinus leucodermis).

Δάση (70 %), Θαμνώνες (19,6 %), Λιβάδια/Βοσκότοποι (7,1 %), Τεχνητά τοπία (2,1 %), Βραχώδεις περιοχές (1,2 %), Υγρότοποι (ενδοχώρας) (0,1 %).

Σημαντική περιοχή για δασικά είδη και τα είδη αγροδασικών και λιβαδικών εκτάσεων.

• ΖΕΠ και ΤΚΣ: GR2130008 Όρος Μιτσικέλι (8.436 ha, 18 %)

• ΤΚΣ: GR2130004 Κεντρικό τμήμα Ζαγορίου (33.115 ha, 65 %)

• ΕΠ: Βόρειας Πίνδου (194.646 ha, 88 %)

• ΠΟ: Λίμνης Παμβώτιδας (41.655 ha, 8 %)

• ΚΑΖ: Άγ. Αθανάσιος - Σιπιτούρα (Ασπραπαγγέλων - Ελάτης) (333 ha, 0,7 %)

Βασικό πρόβλημα για τα οικοσυστήματα της περιοχής αποτελεί η εγκατάλειψη των παραδοσιακών χρήσεων γης (κτηνοτροφίας και γεωργίας) που για χιλιετίες έχουν συμβάλει στη διαμόρφωσή τους. Αποτέλεσμα της εγκατάλειψης αυτής είναι η σταδιακή δάσωση των ανοικτών εκτάσεων, η ομογενοποίηση του αγροδασικού τοπίου και η μείωση της μωσαϊκότητάς του, ιδίως των οικοσυστημάτων των παρυφών, πολύτιμων για είδη όπως οι κεφαλάδες αλλά και τα αρπακτικά πουλιά. Τα πτωματοφάγα αρπακτικά της περιοχής απειλούνται άμεσα από την παράνομη τοποθέτηση δηλητηριασμένων δολωμάτων, αλλά και τη μείωση της διαθεσιμότητας της τροφής τους εξ αιτίας της διακοπής λειτουργίας των χωματερών και της αυστηρότερης νομοθεσίας σχετικά µε την απομάκρυνση των νεκρών ζώων και ζωικών υπολειμμάτων των σφαγείων από την ύπαιθρο. Θεωρείται απαραίτητη η δημιουργία ταϊστρών (ΧΤΠΑΠ). Η συνεχής διάνοιξη νέων δρόμων στα ορεινά λιβάδια, οι δασικές πυρκαγιές, η λαθροθηρία, η συχνά ακατάλληλη δασική διαχείριση (υλοτομία ώριμων δένδρων, εντατική διαχείριση) αποτελούν σημαντικά προβλήματα. Στην περιοχή λειτουργεί από το 2003 ο Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου.