GR079 - Αθαμανικά όρη (Τζουμέρκα)

Η περιοχή βρίσκεται στο βορειοδυτικό τμήμα της νότιας Πίνδου, ανάμεσα στη Θεσσαλία και στην Ήπειρο, και περιλαμβάνει τα Αθαμανικά Όρη και τη χαράδρα του ποταμού Αράχθου. Τα Αθαμανικά όρη αποτελούν έναν από τους μεγαλύτερους ορεινούς όγκους της χώρας, καθώς το μήκος τους ξεπερνά τα 30 χλμ. και η ψηλότερη κορυφή τους τα 2.429 μ. (Κακαρδίτσα). Μαζί με το όρος Λάκμο (Περιστέρι) σχηματίζουν μια ενιαία γεωγραφική ενότητα, προσανατολισμένη στον χώρο με κατεύθυνση από Βορρά προς Νότο. Χωρίζονται από τον κύριο κορμό της Πίνδου από τον ποταμό Αχελώο. Στην ανατολική πλευρά τους υπάρχει το οροπέδιο της Κωστηλάτα που αποτελεί σημαντικό χώρο παρουσίας των Gyps fulvus. Στα οικοσυστήματα της περιοχής περιλαμβάνονται εκτεταμένα αλπικά και υποαλπικά λιβάδια, ορεινά υγρά λιβάδια και μικροί υγρότοποι, βοσκοτόπια με θαμνώδη και ποώδη βλάστηση, δασωμένες πλαγιές στα χαμηλότερα υψόμετρα και αγροτικές εκτάσεις. Οι κύριες ανθρώπινες δραστηριότητες είναι η κτηνοτροφία, η γεωργία και η δασοπονία, με τον φυσιολατρικό τουρισμό να αναπτύσσεται τα τελευταία χρόνια.

Θαμνώνες (47,8 %), Δάση (21,3 %), Βραχώδεις περιοχές (11,4 %), Λιβάδια/Βοσκότοποι (11,1 %), Τεχνητά τοπία (7,8 %), Υγρότοποι (ενδοχώρας) (0,6 %)

Σημαντική περιοχή για αρπακτικά πουλιά και είδη των δασών, των θαμνώνων και των αλπικών λιβαδιών. Στην περιοχή αναπαράγονταν έως τη δεκαετία του ’80 Gyps fulvus και παλιότερα Gypaetus barbatus..

• ΤΚΣ: GR2110002 Όρη Αθαμανών (Νεράιδα) (18.695 ha, 35 %), GR1440001 Ασπροπόταμος (20.094 ha, 0,9 %)

• ΠΟ: Λίμνης Παμβώτιδας (41.655 ha, 2 %)

• ΚΑΖ: Ευρύτερη περιοχή χαράδρας ποταμού Αράχθου (2.721 ha, 5 %), Ανατολικά Τζουμέρκα Κοινότητας Θεοδωριάνων Δήμου Αθαμανίας (1.448 ha, 3 %), Κούτσουρο (Τζακούτα - Μνήματα - Κατάφυτου - Ανθούσας) (1.780 ha, 0,3 %)

• ΕΠ: Τζουμέρκων, Περιστερίου και χαράδρας Αράχθου (81.954 ha, 88%)

Κύριες απειλές για την ορνιθοπανίδα της περιοχής θεωρούνται η παράνομη τοποθέτηση δηλητηριασμένων δολωμάτων, η εγκατάλειψη των παραδοσιακών γεωργο-κτηνοτροφικών δραστηριοτήτων, η λαθροθηρία, η διάνοιξη ορεινών δρόμων και η σχεδιαζόμενη χωροθέτηση νέων αναπτυξιακών έργων (αιολικά πάρκα, υδροηλεκτρικά φράγματα). Σημαντικό πρόβλημα για τα πτωματοφάγα είδη αποτελεί και η μείωση της διαθεσιμότητας τροφής, λόγω της διακοπής λειτουργίας των χωματερών και της αυστηρότερης νομοθεσίας σχετικά µε την εγκατάλειψη των νεκρών ζώων και ζωικών υπολειμμάτων των σφαγείων στην ύπαιθρο, µε συνέπεια να είναι απαραίτητη η δημιουργία ταϊστρών (ΧΤΠΑΠ).

Στην περιοχή ιδρύθηκε το 2009 και λειτουργεί ο Φορέας Διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου Τζουμέρκων, Περιστερίου και χαράδρας Αράχθου.