GR193 - Βορειανατολικό άκρο Κρήτης

Η περιοχή περιλαμβάνει το βορειοανατολικό άκρο της Κρήτης βόρεια του Παλαίκαστρου, τη χερσόνησο Σίδερο και τις νησίδες Ελάσα και Γράντες. Καλύπτεται στο μεγαλύτερο μέρος της από φρύγανα και μακί με λιγοστούς ελαιώνες και αμπελώνες. Γύρω από τα χωριά υπάρχουν καλλιέργειες (κυρίως μπανάνες), καθώς και θερμοκήπια. Στα ανατολικά παράλια αναπτύσσονται αμμοθίνες στους παράκτιους υγροτόπους του Παλαίκαστρου. Στην περιοχή περιλαμβάνεται και το παράκτιο δάσος Φοίνικα του Θεόφραστου (Phoenix theophrasti) στο Βάι, το μεγαλύτερο φοινικόδασος στην Ελλάδα ίσως και στην Ευρώπη. Οι βασικές ανθρώπινες δραστηριότητες είναι η κτηνοτροφία, η γεωργία, η αλιεία και ο τουρισμός.

ΛιβάδιαΒοσκότοποι (37,7 %), Θαμνώνες (36,2 %), Τεχνητά τοπία (20,5 %), Παράκτια (3,7 %).

Σημαντική περιοχή για μεταναστευτικά είδη και για είδη των απόκρημνων βραχωδών ακτών.

• ΖΕΠ: GR4320009 Βορειοανατολικό Άκρο Κρήτης (3.760 ha, 56 %)

• ΤΚΣ: GR4320006 Βορειοανατολικό άκρο Κρήτης: Διονυσάδες, Ελάσα και χερσόνησος Σίδερο (Άκρα Μαυρο Μουρί - Βάι - Άκρα Πλάκας) και θαλάσσια ζώνη (13.073 ha, 98 %)

• ΚΑΖ: Πλάι Μαραζάκη Δήμου Ιτάνου (133 ha, 2 %), Βάι Δήμου Ιτάνου (89 ha, 1,3 %)

• ΣΒ: Αισθητικό Δάσος Βάι (17 ha, 0,3 %)

Η σημαντικότερη απειλή που αντιμετωπίζει η περιοχή είναι τα σχέδια κατασκευής γιγαντιαίων τουριστικών εγκαταστάσεων και γηπέδων γκολφ στη χερσόνησο Κάβο Σίδερο, σε έκταση που έχει παραχωρηθεί από τη Μονή Τοπλού. Με απόφαση του Συμβουλίου Επικρατείας έχει αποτραπεί η υλοποίηση των σχετικών έργων. Άλλες απειλές είναι οι δραστηριότητες αναψυχής και οι τουριστικές εγκαταστάσεις που σχετίζονται τόσο με το φοινικοδάσος στο Βάι όσο και με την παράκτια ζώνη, η λαθροθηρία, η υπερβόσκηση, η εντατικοποίηση της γεωργίας και, τοπικά, η ερημοποίηση.